Έντονη αναστάτωση και εύλογα ερωτήματα προκαλεί περιστατικό που καταγγέλλει συμπολίτισσά μας στην Κω, η οποία έχασε τον σκύλο της μετά από μια προγραμματισμένη μικροεπέμβαση σε κτηνιατρείο του νησιού.
Σύμφωνα με όσα περιγράφει η ίδια σε δημόσια ανάρτησή της, το ζώο οδηγήθηκε στον κτηνίατρο για μια επέμβαση ρουτίνας, η οποία, όπως ενημερώθηκε αρχικά, ολοκληρώθηκε ομαλά. Μετά το χειρουργείο και ενώ ο σκύλος άρχιζε να συνέρχεται από τη νάρκωση, η ιδιοκτήτριά του ενημερώθηκε ότι όλα είχαν πάει καλά και ότι θα ήταν προτιμότερο να παραμείνει για λίγο ακόμη στο κτηνιατρείο, μέχρι να ανακτήσει πλήρως τις δυνάμεις του, ώστε να αποφευχθεί η ταλαιπωρία της μεταφοράς του στο σπίτι.
Ωστόσο, όπως αναφέρει η ίδια, ο κτηνίατρος αποχώρησε από το ιατρείο, αφήνοντας το ζώο χωρίς επίβλεψη. Όταν επέστρεψε αργότερα για να το ελέγξει, ο σκύλος είχε ήδη καταλήξει.
Η ιδιοκτήτρια αναφέρει επίσης ότι, σύμφωνα με όσα της εξηγήθηκαν, αυτή ήταν μια πρακτική που ακολουθούνταν συχνά, καθώς μέχρι τη στιγμή της αποχώρησης του κτηνιάτρου το ζώο δεν παρουσίαζε εμφανή σημάδια ανησυχίας.
Το περιστατικό γεννά σοβαρά ερωτήματα για το τι προβλέπεται και τι οφείλει να διασφαλίζει ένας κτηνίατρος κατά το κρίσιμο στάδιο της ανάνηψης ενός ζώου μετά από γενική αναισθησία.
Τί προβλέπουν οι διεθνείς κτηνιατρικές οδηγίες
Η ολοκλήρωση μιας επέμβασης δεν σημαίνει απαραίτητα και το τέλος της ιατρικής φροντίδας. Αντίθετα, η περίοδος μετά τη χορήγηση αναισθησίας θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς ενδέχεται να εμφανιστούν επιπλοκές ακόμη και όταν το χειρουργείο έχει ολοκληρωθεί χωρίς εμφανή προβλήματα.
Το Αμερικανικό Κολλέγιο Κτηνιατρικής Αναισθησιολογίας (American College of Veterinary Anesthesia and Analgesia – ACVAA), στις κατευθυντήριες οδηγίες του 2025, υπογραμμίζει τη σημασία της συνεχούς οπτικής παρακολούθησης του ζώου κατά τη διαδικασία της ανάνηψης, μέχρι να ανακτήσει επαρκώς τη φυσιολογική του σταθερότητα.
Αντίστοιχα, η Αμερικανική Ένωση Νοσοκομείων Ζώων (American Animal Hospital Association – AAHA), στις οδηγίες της για την αναισθησία και την παρακολούθηση των ζώων, επισημαίνει ότι σημαντικό ποσοστό των θανάτων που σχετίζονται με την αναισθησία καταγράφεται μετά την ολοκλήρωση της επέμβασης, κυρίως κατά τις πρώτες τρεις ώρες της μετεγχειρητικής περιόδου.
Η παρακολούθηση της αναπνοής, της καρδιακής λειτουργίας, της θερμοκρασίας και του επιπέδου συνείδησης αποτελεί, επομένως, ουσιαστικό μέρος της μετεγχειρητικής φροντίδας.
Ποιά είναι η ευθύνη του κτηνιάτρου;
Πόσο ασφαλές είναι, λοιπόν, να παραμένει ένα ζώο μόνο του μετά από μια επέμβαση; Ποιος έχει την ευθύνη της παρακολούθησής του μέχρι να ανακτήσει επαρκώς τις αισθήσεις και τη σταθερότητά του; Μπορεί να θεωρηθεί ότι ένα ζώο είναι εκτός κινδύνου επειδή δείχνει αρχικά να συνέρχεται ομαλά;
Και τελικά, υπάρχει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα υποχρεωτικής παρακολούθησης ή η διάρκεια της ανάνηψης καθορίζεται ανάλογα με την κατάσταση και τις ανάγκες κάθε ζώου;
Τα παραπάνω αποτελούν ερωτήματα που χρήζουν απαντήσεων από τους αρμόδιους κτηνιατρικούς φορείς, καθώς και ενημέρωσης των ιδιοκτητών κατοικιδίων για τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι οι αμερικανικές κατευθυντήριες οδηγίες αποτελούν επιστημονικά πρότυπα και δεν συνιστούν αυτομάτως δεσμευτική ελληνική νομοθεσία.
Τί ισχύει στην Ελλάδα;
Στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο, ο Ν. 4830/2021 για την ευζωία των ζώων συντροφιάς προβλέπει την προστασία της υγείας και της ευζωίας τους, ενώ απαγορεύει την κακοποίηση και την κακή ή βάναυση μεταχείρισή τους. Παράλληλα, το Προεδρικό Διάταγμα 344/2000 καθορίζει το πλαίσιο άσκησης του κτηνιατρικού επαγγέλματος.
Ωστόσο, δεν εντοπίζεται ειδική διάταξη που να καθορίζει συγκεκριμένο αριθμό ωρών υποχρεωτικής παρακολούθησης ενός ζώου μετά από γενική αναισθησία. Αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη τήρησης των κανόνων της επιστημονικά ορθής κτηνιατρικής πρακτικής και της κατάλληλης φροντίδας του ζώου κατά την ανάνηψη.
Το ζητούμενο δεν είναι να εξαχθούν βιαστικά συμπεράσματα για ένα περιστατικό του οποίου τα ακριβή ιατρικά αίτια δεν έχουν διευκρινιστεί. Είναι, όμως, απαραίτητο να υπάρξει ενημέρωση για τις προβλεπόμενες διαδικασίες, τις υποχρεώσεις των κτηνιάτρων και τα μέτρα παρακολούθησης που πρέπει να εφαρμόζονται μετά από κάθε αναισθησία.
Γιατί η φροντίδα ενός ζώου δεν τελειώνει όταν ολοκληρωθεί το χειρουργείο. Η ανάνηψη είναι μέρος της ίδιας της ιατρικής πράξης και η ασφάλεια του ζώου πρέπει να παραμένει προτεραιότητα μέχρι να είναι σε θέση να επιστρέψει με ασφάλεια στο σπίτι του.
