•Της Κλεοπάτρας Μισαηλίδου
Η Μαρία Μιχαλάκα, τραγουδίστρια και μουσικός που μεγάλωσε στην Κω, επέστρεψε φέτος στον τόπο της με έναν ιδιαίτερο ρόλο, συμμετέχοντας στη συναυλία του Γιάννη Κότσιρα στη Μαρίνα Κω, στις 22 Αυγούστου. Με το βιολί και τη φωνή της, βρέθηκε ξανά μπροστά στο κοινό του νησιού όπου έκανε τα πρώτα της μουσικά βήματα, σε μια βραδιά με ιδιαίτερη συναισθηματική φόρτιση.
Μεγαλωμένη σε μουσική οικογένεια και με πατέρα μουσικό, τον Μιχάλη Μιχαλάκα, η Μαρία γνώρισε από μικρή τη μουσική, ενώ το βιολί έγινε σταδιακά αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της. Σήμερα, μέσα από τις συνεργασίες της με σημαντικούς μουσικούς και σχήματα, αλλά και τη φετινή της παρουσία στο πλευρό του Γιάννη Κότσιρα, συνεχίζει να εξελίσσεται και να χαράζει τη δική της πορεία.
Στη συνέντευξη που παραχώρησε, μιλά για τα παιδικά της χρόνια στην Κω, την καθοριστική επιρροή του πατέρα της, τη σχέση της με το βιολί, τις μουσικές συνεργασίες που τη σημάδεψαν, αλλά και την εμπειρία της να επιστρέφει στη γενέτειρά της και να δέχεται το θερμό χειροκρότημα ανθρώπων που τη γνωρίζουν από τα πρώτα της βήματα.
Μιλά ακόμη για τη φετινή συνεργασία της με τον Γιάννη Κότσιρα, τη σημασία των μουσικών της ριζών και την ανάγκη της να συνεχίσει να μαθαίνει, να δημιουργεί και να εξελίσσεται μέσα από τη μουσική.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
1. Μαρία, μεγάλωσες στην Κω σε μια οικογένεια όπου η μουσική είχε πρωταγωνιστικό ρόλο, έχοντας έναν πατέρα μουσικό. Πόσο καθοριστική ήταν η παρουσία του πατέρα σου στη δική σου μουσική διαδρομή και ποια ήταν η πρώτη στιγμή που κατάλαβες ότι η μουσική θα γίνει κομμάτι της ζωής σου;
Ο πατέρας μου είχε σίγουρα καθοριστικό ρόλο, γιατί ουσιαστικά μέσα από εκείνον γνώρισα τη μουσική και ήταν ο πρώτος μου δάσκαλος. Από πολύ μικρή ηλικία τον ακολουθούσα και παίζαμε μαζί σε ξενοδοχεία στην Κω και σε ταβέρνες στην Αθήνα. Είναι εικόνες που θυμάμαι πολύ έντονα από τα παιδικά μου χρόνια. Η αδερφή μου έπαιζε και παίζει πιάνο και έτσι ο πατέρας μου αποφάσισε να με στείλει κι εμένα στο ωδείο, για να μάθω βιολί. Η αλήθεια είναι ότι στην αρχή δεν ήθελα καθόλου το βιολί! Χρειάστηκε να μεγαλώσω αρκετά για να αρχίσω να το αγαπάω πραγματικά. Και το ενδιαφέρον είναι ότι τότε δεν είχα καν στο μυαλό μου ότι θα ασχοληθώ τόσο με τη μουσική. Οι σπουδές μου είναι στην εργοθεραπεία και δεν είχα σκοπό να ακολουθήσω επαγγελματικά αυτόν τον δρόμο. Τελικά, όμως, η μουσική με κέρδισε στην πορεία, χωρίς να το έχω σχεδιάσει.
2. Το βιολί είναι ένα ιδιαίτερο και απαιτητικό όργανο. Τι ήταν αυτό που σε έκανε να το αγαπήσεις και τι σημαίνει για σένα σήμερα όταν το κρατάς στα χέρια σου;
Όπως είπα, στην αρχή δεν ήταν κάτι που αγαπούσα ιδιαίτερα. Όσο όμως μεγάλωνα και προχωρούσα, άρχισα να ανακαλύπτω καλύτερα το όργανο και τις δυνατότητές του. Νομίζω ότι τότε άρχισε και η ουσιαστική σχέση μου με το βιολί. Σήμερα είναι πλέον ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μου. Κάθε φορά που το κρατάω στα χέρια μου, νιώθω ότι υπάρχει πάντα κάτι καινούργιο να μάθω και να εξερευνήσω. Έχει γίνει ένας τρόπος να εκφράζομαι και να επικοινωνώ χωρίς να χρειάζεται να πω πολλά λόγια. Και αυτό είναι που μου αρέσει περισσότερο στη μουσική γενικότερα: ότι ποτέ δεν νιώθεις πως τα έχεις μάθει όλα. Πάντα υπάρχει κάτι καινούργιο να ανακαλύψεις.
3. Από την Κω και τα πρώτα σου μουσικά βήματα μέχρι τις μεγάλες συναυλίες και τις συνεργασίες σου, ποια ήταν η στιγμή που ένιωσες ότι «άνοιξε» πραγματικά ο δρόμος σου στη μουσική;
Δεν νομίζω ότι υπήρξε μία συγκεκριμένη στιγμή που είπα «τώρα άνοιξε ο δρόμος μου». Για μένα έγινε πιο σταδιακά. Στην πραγματικότητα, δεν είχα καν αποφασίσει από την αρχή ότι η μουσική θα γίνει το επάγγελμά μου. Όλα ήρθαν μέσα από μικρά βήματα, συνεργασίες και ανθρώπους που συνάντησα στην πορεία. Κάθε καινούργια εμπειρία με οδηγούσε στην επόμενη. Στη μουσική συνεχώς έρχονται καινούργια πράγματα, καινούργιες συνεργασίες και εμπειρίες που σε κάνουν να εξελίσσεσαι. Δεν νιώθεις ποτέ ότι «τώρα, εντάξει, προχώρησα». Απλώς συνεχίζεις. Και αυτό είναι κάτι που μου αρέσει πολύ, γιατί πάντα υπάρχει κάτι παρακάτω να ανακαλύψεις και να μάθεις.
4. Έχεις συμμετάσχει σε σημαντικά μουσικά σχήματα και έχεις συνεργαστεί με αξιόλογους καλλιτέχνες και δημιουργούς. Υπάρχει κάποια συνεργασία που θεωρείς σταθμό στην πορεία σου και γιατί;
Μια συνεργασία που με έχει στιγματίσει και είναι ακόμα ενεργή είναι αυτή με τους Alcedo Folk Band. Είναι μια συνεργασία που μπορώ να πω ότι με έχει καθορίσει αρκετά, όχι μόνο μουσικά αλλά και ως άνθρωπο. Μέσα από αυτή έχω μάθει τι σημαίνει να λειτουργείς πραγματικά ως μέλος μιας ομάδας, να ακούς τους άλλους, να μοιράζεσαι ιδέες και να βάζεις κι εσύ το δικό σου λιθαράκι για να δημιουργηθεί κάτι συλλογικό. Παράλληλα, δεν μπορώ να μην αναφέρω και τα υπόλοιπα σχήματα στα οποία συμμετέχω, όπως το φωνητικό σύνολο En-Chor, καθώς και το σχήμα που έχει δημιουργήσει ο Βασίλης Κωνσταντίνακος με δικά του τραγούδια. Κάθε συνεργασία έχει διαφορετικό χαρακτήρα και κάτι διαφορετικό να μου δώσει. Όλες μαζί, με τον δικό τους τρόπο, έχουν διαμορφώσει τη μουσική μου πορεία.
5. Φέτος βρίσκεσαι στο πλευρό του Γιάννη Κότσιρα. Πώς είναι η εμπειρία μιας τέτοιας συνεργασίας και τι έχεις κερδίσει καλλιτεχνικά μέσα από αυτή τη μουσική συνύπαρξη;
Είμαι πραγματικά πολύ χαρούμενη και ενθουσιασμένη με αυτή τη συνεργασία. Είναι πολύ όμορφο να βρίσκεσαι ανάμεσα σε τόσο καλούς μουσικούς και να αποτελείς μέρος μιας τόσο όμορφης ομάδας, πόσο μάλλον όταν συνεργάζεσαι με έναν καλλιτέχνη όπως ο Γιάννης Κότσιρας. Αυτό που κερδίζω περισσότερο μέσα από αυτή τη συνεργασία είναι η εμπειρία. Κάθε συναυλία, κάθε πρόβα και κάθε μουσική στιγμή είναι μια ευκαιρία να μάθω κάτι καινούργιο, είτε από τον ίδιο τον Γιάννη είτε από τους μουσικούς με τους οποίους μοιραζόμαστε τη σκηνή. Είναι πολύ σημαντικό για μένα να βρίσκομαι σε ένα περιβάλλον όπου μπορώ να ακούω, να παρατηρώ και να εξελίσσομαι. Και αξίζει πραγματικά να αναφέρω και τους μουσικούς της ομάδας, γιατί είναι όλοι ξεχωριστοί: Άκης Κατσουπάκης, Βαγγέλης Μαχαίρας, Θάνος Σταυρίδης, Θάνος Μιχαηλίδης, Κώστας Μιχάλις και Σπύρος Μάζης.
6. Η συναυλία του Γιάννη Κότσιρα στην Κω είχε μια ιδιαίτερη συγκινησιακή φόρτιση για σένα, αφού επέστρεψες στον τόπο όπου μεγάλωσες. Τι ένιωσες εκείνη τη βραδιά, βλέποντας τους συμπατριώτες σου να σε χειροκροτούν τόσο θερμά;
Ήταν σίγουρα μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή για μένα. Είναι σαν να επιστρέφεις σε έναν τόπο όπου έχεις μεγαλώσει, όπου έχεις τις αναμνήσεις σου και όπου, ουσιαστικά, ξεκίνησαν τα πρώτα σου μουσικά βήματα. Είχα αρκετό άγχος, δε θα το κρύψω, γιατί το να παίζεις στον τόπο σου έχει μια διαφορετική φόρτιση. Παρ’ όλα αυτά, το χάρηκα πάρα πολύ. Το να βλέπω ανθρώπους που με γνωρίζουν από μικρή να με χειροκροτούν ήταν κάτι πολύ όμορφο και συγκινητικό.
7. Το κοινό της Κω σε υποδέχθηκε με ένα πολύ δυνατό χειροκρότημα. Όταν ένας καλλιτέχνης επιστρέφει στον τόπο του, είναι τελικά πιο δύσκολο ή πιο όμορφο να σταθεί απέναντι σε ανθρώπους που τον γνωρίζουν από τα πρώτα του βήματα;
Νομίζω ότι είναι λίγο και από τα δύο. Από τη μία υπάρχει περισσότερο άγχος, γιατί είναι άνθρωποι που σε ξέρουν από παλιά και έχουν δει τα πρώτα σου βήματα. Από την άλλη, όμως, υπάρχει μια πολύ όμορφη οικειότητα. Νομίζω πως το πιο όμορφο είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί έχουν γνωρίσει τη Μαρία πριν γίνει η μουσικός που είναι σήμερα. Το να επιστρέφεις λοιπόν στον τόπο σου και να στέκεσαι μπροστά τους πάνω σε μια μεγάλη σκηνή έχει μια ιδιαίτερη σημασία. Νιώθεις ότι, με έναν τρόπο, κλείνει ένας κύκλος αλλά ταυτόχρονα ανοίγει ένας καινούργιος.
8. Στη μουσική σου συναντώνται στοιχεία από την παράδοση, το έντεχνο και τη σύγχρονη ελληνική μουσική. Πόσο σημαντικό είναι για σένα να κρατάς ζωντανές τις μουσικές ρίζες σου, αλλά ταυτόχρονα να εξελίσσεσαι;
Νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζεις τις ρίζες σου, αλλά ταυτόχρονα να μην μένεις στάσιμος. Η παράδοση είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της μουσικής μας ταυτότητας, αλλά η μουσική συνεχώς αλλάζει και εξελίσσεται. Θέλω κι εγώ να συνεχίσω να μαθαίνω και να δοκιμάζω διαφορετικά πράγματα, χωρίς να χάνω αυτά που έχω πάρει από τις μουσικές μου ρίζες. Για μένα η εξέλιξη έρχεται μέσα από το διάβασμα, την ακρόαση, τις συνεργασίες και την ίδια τη διαδικασία του να παίζεις μουσική.
9. Αν μπορούσες να γυρίσεις πίσω στην Κω και να συναντήσεις τη Μαρία που έκανε τα πρώτα της μουσικά βήματα δίπλα στον πατέρα της, τι θα της έλεγες σήμερα;
Θα της έλεγα να μην αγχώνεται τόσο! Να συνεχίσει να παίζει και να μαθαίνει και να αφήσει τη διαδρομή να εξελιχθεί μόνη της. Γιατί όταν ήμουν μικρή δεν μπορούσα να φανταστώ ότι τελικά η μουσική θα γινόταν τόσο σημαντικό κομμάτι της ζωής μου. Οπότε θα της έλεγα να εμπιστευτεί περισσότερο αυτό που ζει και να συνεχίσει να προχωράει.
10.Και μια τελευταία ερώτηση: ποιο είναι το μεγάλο σου μουσικό όνειρο που δεν έχεις ακόμη πραγματοποιήσει; Υπάρχει κάτι που λες «αυτό θέλω οπωσδήποτε να το ζήσω κάποια στιγμή»;
Δεν έχω κάποιο συγκεκριμένο όνειρο που να λέω «αυτό θέλω οπωσδήποτε να γίνει». Αυτό που θέλω περισσότερο είναι να συνεχίσω να παίζω μουσική, να συνεχίσω να διαβάζω και να μαθαίνω, να πειραματίζομαι και να έχω πάντα την επιθυμία να εξελίσσομαι μέσα από αυτή. Έχω, βέβαια, κάποιες επιθυμίες που θα ήθελα να πραγματοποιήσω. Μία από αυτές είναι κάποια στιγμή να δουλέψω εξελίσσεται ορισμένα ομμάτια που έχω γράψει παλιότερα, αλλά και σε κομμάτια του πατέρα μου και της αδερφής μου. Θα ήταν πολύ όμορφο για μένα να μπορέσω να δώσω σε αυτά τα κομμάτια τη δική μου ματιά και να τα μοιραστώ με τον κόσμο. Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο σημαντικό για μένα: να συνεχίσω να έχω τη διάθεση να δημιουργώ, να μαθαίνω και να εξελίσσομαι μέσα από τη μουσική.
